“Survivor, is het verhaal van mijn leven als zeeman en hoe ik de Tweede Wereldoorlog heb kunnen overleven.”

Er zijn ook veel WO2 historici, die hun leven lang onderzoek hebben gedaan naar de tweede wereldoorlog, en de zeeslagen. Er zijn er echter minder die de verhalen uit de eerste hand kennen van de gevechten rond voormalig Nederlands-Indië. Dit boek vermeldt talrijke voorbeelden van Hellships, maar herinnert feitelijk aan de ervaring om op een Hellship te zitten. Het feit dat dit een verhaal is over de Junyo Maru, het grootste verlies aan mensenlevens op een Hellship en de beruchte tragische gebeurtenissen, maken dit verhaal ook relevant voor WO2 historici en marine onderzoekers.

Uittreksel uit het boek:

“We liepen inderdaad naar een kade, waar het schip Junyo Maru lag afgemeerd. Het was een roestig, verwaarloosd wrak. Voor die tijd was het een hele grote vrachtvaarder, ik schat zo’n 6.000 bruto registerton. We zagen de mensen die vooraan in de rij liepen al aan boord gaan via een brede houten trap die tegen het schip was geplaatst.

Aan boord werden de mensen letterlijk de ruimen in geschopt, om ze zo diep mogelijk in de romp van het schip te jagen. We ontdekten dat de achterste helft voor ons was gereserveerd. De voorste helft zat vol met inheemse mannen, die door de Japanners waren opgepakt of ingehuurd om voor ze te werken.

De Japanners gingen dorpen af en betaalden de dorpsoudsten voor mannen die zij als arbeiders konden gebruiken. Als de dorpsoudste weigerde, werden de mannen evengoed meegenomen en werd er niet betaald. Ook jongens werden meegenomen, met de smoes dat ze een Japanse opleiding zouden krijgen. Zij waren de goedkoopste arbeidskrachten, aan wie geen waarde werd gehecht. Slaven, of romusha’s op zijn Japans. Ze werden ver bij ons ‘witten’ vandaan gehouden en nog veel slechter behandeld dan wij.

Voor in het schip zaten ongeveer 4.000 Indonesiërs en achterin zo’n 2.300 vooral Nederlandse krijgsgevangenen. Midscheeps – op de brug – en op het campagnedek achter bevond zich de Japanse bewaking. Ik denk dat er zo’n 200 goed bewapende soldaten waren. Niet-Japanners mochten niet midscheeps of op het campagnedek komen. Midscheeps waren er twee reddingssloepen, één aan stuurboord, één aan bakboord ‘that’s it, no more.’ Die twee sloepen konden maximaal 60 tot 70 mensen vervoeren. Die waren dus alleen bestemd voor de Japanners. Niet voor ons, wij waren met te veel”.